Werk (zie www.paulcezanne.be om deze tekst met links te bekijken!)

 

 

 

De ontwikkeling in het werk van Michaël hangt nauw samen met zijn ervaringen als mens in de maatschappij. Na het natuurlijke leerproces, waarbij hij eerst vooral schilderde wat hij rond zich zag.
Heeft Michaël nu een duidelijke visie voor ogen, waarmee hij zijn persoonlijke toets aan de werken geeft.

“De meeste stervelingen komen nooit hun werkelijke lot te weten; we worden er simpelweg door overrompeld. Tegen de tijd dat we ons hoofd optillen en toekijken hoe het zich verwijdert, is het al te laat en moeten we de rest van de weg door de greppel afleggen die dromers de volwassenheid noemen.
De hoop is niet meer dan het geloof dat dat moment nog niet gekomen is, dat het ons nog lukt ons werkelijke lot te zien wanneer het dichterbij komt en dat we aan boord kunnen springen voor de kans onszelf te worden voor eeuwig vervluchtigt en het lot ons ertoe veroordeelt leeg te leven, verlangend naar wat moest zijn en nooit was.”

Bovenstaand citaat uit het boek "het labyrint der geesten" van Carlos Ruiz Zafón vat eigenlijk perfect samen waar het werk van Michaël over gaat. De mens die als product van zijn omgeving, het gevoel heeft om vast te zitten in deze omgeving.
Hij voelt een sterke noodzaak om daaruit los te breken. Nieuwe oorden te verkennen, nieuwe mensen
te ontmoeten, alle talenten te kunnen ontplooien. Echter komt hierbij dikwijls onzekerheid bij kijken. Het gevoel dat succes op de loer ligt, maar even goed de val. Zoals het in het werk “flying”. De zwarte man die uit zijn geboortestreek wegtrekt en op zoek gaat in de stad naar succes. Gesymboliseerd door een sprong of een vlucht uit een hoog gebouw. Vliegt deze man nu boven de stad op weg naar een gouden toekomst? Of symboliseert dit werk juist zijn val? De toeschouwer kan dit niet duidelijk uit dit werk opmaken.

Deze val is zelfs letterlijk te zien in het werk “fallen” of het werk “memory of a party”. Mensen die niet tevreden zijn met de situatie in hun leven, die het gevoel hebben gevangen te zitten in een situatie of een speelbal zijn van de omstandigheden. Ontevredenheid, rebellie en droefheid worden daarom ook uitgebeeld in de werken, "Ungawa", "Cry" en "Thoughts of a revolution".

Het werk "de soldaat die nooit meer thuiskwam", is een gegeven geïspireerd door Michaëls overgrootvader langs vaders kant. Die opgroeide in Silezië. Vroeger een onafhankelijke staat. Nu een grondgebied van vooral Polen, (ook een stukje Tsjechië, Slovakije en Duitsland.)  
Maar in 1914 een deel van het Pruissische rijk. Hij werd (hoewel zelf als moedertaal Pools sprekend, maar ook vloeiend Duits en het plaatselijke dialect, verschillende bevolkingsgroepen leefden er al eeuwenlang in harmonie) tijdens de eerste wereldoorlog verplicht om dienst te nemen in het Pruissische leger op straffe van dood met de kogel bij weigering.
Dit dik tegen zijn zin omdat hij een kunstenaar was en een zeer pacifitisch mens. Op zijn manier heeft hij geweigerd om ooit zijn wapen op te nemen, maar in de plaats daarvan de paarden van de cavalerie te verzorgen. Aangezien hij altijd een dierenvriend was geweest en uitstekende reputaties had op het vlak van het verzorgen van renpaarden. Deze oorlog had echter diepe wonden geslagen.
Na het verlies van de oorlog, het verliefd worden op een vrouw van goede komaf, in Duitsland, zonder toestemming van haar ouders. Daardoor samen met hun kleine gezinnetje moeten wegtrekken naar Frankrijk, verliefden zonder thuis. Een thuis die niet meer bereikbaar was. Een Silezië dat er nog erger aan toe was dan voor de oorlog. Het werk "onverwacht bezoek", beeldt het systeem uit dat de jonge man, die gerust gelaten wilt worden, komt halen. Michaëls grootvader groeide in Frankrijk op en volgde daar ook de school.

Een vijftien tal jaren later, verhuisde de hele familie, Michaëls overgrootvader met zijn vrouw en dochter en zoon naar België. En in 1940 vielen opeens de Duitsers binnen in België. In een mum van tijd stond België onder Duits bestuur.
En dan kwam er opeens een gewapende Duitse escorte aan de deur, dit keer Michaëls grootvader mee te nemen. Om verplicht als dwangarbeider te werken. (vanwege zijn reines Deutsches blut, zoals nu met een stempel op zijn statenloos paspoort werd aangegeven) Deze dwangarbeid bestond uit het zingen als tenor in de opera van Luik voor een Duits publiek (vanwege de bijzondere tenor zangstem van Michaëls  grootvader.Een talent dat hij kreeg via zijn fijbesnaarde muzikale mama, met hij altijd al een speciale band had.)
Op hetzelfde moment werd Michaëls grootvader, langs moeders kant verplicht gestationeerd in Frankrijk om te vechten voor het Belgische leger aan Franse zijde.
Het hooggeplaatst Duits publiek was zo onder de indruk van de zangstem van Michaëls grootvader, dat ze hem een zangopleiding aanboden in Hamburg op kosten van de staat. Dit stuitte echter op hevig verzet van Michaëls overgrootvader. Enige tijd later werden er vrienden van Michaëls grootvader opgepakt (joden en homo's) en tot overmaat van ramp ook de broer van zijn latere vrouw. (Hij werd per ongeluk opgepakt, wegens naamsverwisseling met een joods persoon) Michaëls grootvader besloot dat het zo niet langer kon en ging (op gevaar van eigen leven) ondergronds aan de slag als spion en tolk voor de Amerikanen.
Na de bevrijding:
Michaëls grootvader langs vaderskant stond met zijn gezin klaar om te vertrekken naar Amerika. Alle papieren waren daarvoor ingevuld. Dit werd echter op het laatste moment geweigerd wegens vermoedelijke communistische sympathiën. (Hij had foto's gemaakt op een Poolse bruiloft)
Zijn latere schoonbroer kwam terug uit het concentratiekamp Büchenwald. Hij woog nog slechts 38 kg en had zware psychische problemen. Hij belde aan bij Michaëls grootvader en gaf hem een vuistslag in het gezicht.
In Silezië gebeurden op grote schaal verkrachtingen door het rode leger. Alle Duitssprekenden (75 procent van de inwonders in Silezië) werden vermoord of in kampen in Rusland gezet. In de plaats kwamen er Bojken en Lemken uit Oekraïne onder de codenaam "operatie Wisla". De Polen mochten blijven, maar het werd er voor hun economisch en cultureel veel slechter.
Michaëls grootvader langs moederskant kwam terug uit de oorlog. Hij ging aan de slag als mijnwerker. Hij overleed op jonge leeftijd, zonder glorie, aan de gevolgen van stoflong. Michaëls grootvader langs vaderskant werd van "statenloos", Belg en ging aan de slag als leraar op een technische school in Eisden. Hij werd er na enige tijd onderdirecteur.

Welke mannen vergooiden hun beste jaren door oorlog?  De jaren waarin ze normaal verliefd moeten worden, plezier maken en dingen ontdekken. Het werk “ons volk is superieur” staat symbool voor dit zinloze vergooien van jonge levens.
Ook in het werk "droom" wordt symboliek gebruikt om aan te tonen dat een vogeltje een speelbal van de kat is. Net zoals mensen dit zijn in een gewapend machtsysteem.
"Dikwijls heb mijn grootvader aria's van de opera horen zingen in zijn kamer. Het is pas nu dat ik zijn verdriet begrijp ivm het niet kunnen waarmaken van zijn droom, professioneel operazanger worden."

Michaëls vader werd, kort na Michaëls geboorte getroffen door kanker. Waardoor Michaël, ondanks de kinderwens van zijn ouders enig kind bleef. Tot aan zijn vaders veel te vroege dood, met een doodsstrijd, die op Michaël een diepe indruk heeft achter gelaten, had hij telkens opnieuw gevochten om weer in de maatschappij te kunnen meedraaien.
(Als kind bezocht Michaël hierdoor meermaals het UZ Leuven en werd hij een teruggetrokken, verlegen jongen die zich vooral bezig hield met tekenen en lezen.)
Getalenteerd als pas afgestudeerde, met de hoogste onderscheiding op de filmschool, had Michaëls vader ook het plan op gevat om naar de States te emigreren. Deze plannen vielen door zijn ziekte in duigen.
Wat Michaëls vader er, na zijn ziekte, niet van weerhield om aan de slag te gaan als cameraman en fotograaf voor de Kempische steenkoolmijnen. En na de sluiting van de mijnen om een bijscholing te volgen om les te geven als leraar fotografie in het hoger kunstonderwijs. Michaëls vader gaf enige tijd les op de kunstschool van Genk als leraar fotografie in het hoger kunstonderwijs. Echter kreeg hij na een jaar op een receptie op deze school een herseninfarct. Na een lange revalidatie, met een linkszijdige handicap, was ook het karakter van Michaëls vader veranderd. Michaëls vader was echter een vechter en wilde terug lesgeven. Het was hem echter niet gegund. En een nieuwe kanker, vanwege behandeling in de jaren 70 stak de kop op. Na zijn zeer tragische en verschrikkelijke dood, waarvan Michaël getuige was, en dit 5 maanden voor de geboorte van Michaëls zoon, is Michaël veranderd. Wat ook duidelijk tevoorschijn komt in zijn werk. Een diepe donkerheid maakte zich meester van Michaël. Deze donkerheid kan Michaël niet meer uit zijn ziel en evenmin uit zijn werk wissen.

Ook de eenzaamheid van de moderne mens staat dikwijls centraal in het werk van Michaël. Zoals in het werk “Torre de Belem”, waar de toeschouwster eenzaam in het landschap staat te staren, naar analogie met de schilderkunst uit de romantiek. Zoals in de landschappen van Gaspar David Friedrich. Eenzaamheid vind je ook terug in het werk “Omnia Vanitas”. Waar de selfie en smartphone cultuur op de korrel wordt genomen. We zien een balzaal gevuld met gestileerde Pokémon wezens. En in die zaal staan er een aantal personages die, zonder interactie met elkaar, met hun smartphone of 3D bril bezig zijn. Bij het hoofdpersonage zie je de schoonheid van de jeugd echter al vervagen. Zodat alles is tijdelijke ijdelheid, de latijnse titel van het werk verklaard wordt.
Ook het ecologische thema komt vaak in het werk van Michaël terug. Immers zijn we niet allemaal zelf een product van de natuur? Staan we niet eerder in relatie met de natuur, dan deze als onwelkome gast te beschouwen? Zie de werken "bos", "drie bomen", "roots". Ook in het werk “toekomstvisie” komt dit thema aan bod. Daarom volgt hier beneden een aparte beschrijving van dit werk.

 

 

 

Toekomstvisioen (acrylverf en olieverf op doek, 100 cm op 150 cm)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


Het werk "toekomstvisioen", geeft mijn visie weer op de toekomst, gebaseerd op ontwikkelingen, die nu reeds hebben plaats gevonden. In dit werk wil ik aantonen dat de mens er niet gelukkiger op zal worden, als deze koers niet, op sommige vlakken, wordt omgebogen. Zoals de klimaatverandering en de toegenomen automatisering, opkomende uniforme steriele en cleane omgevingen in steden en woningen en ontkenning van de mens als biologische entiteit. Toch wilde ik in het werk ook iets positiefs stoppen, namelijk de mogelijkheid, om met de nodige creativiteit, deze evoluties op een positieve wijze om te buigen.

De krijsende apen bovenaan staan symbool voor de dierlijke instincten van de mens. We hebben immers dezelfde oorsprong als deze apen. Ze betonen angst en woede met ontwikkelingen, die onze dierlijke oorsprong ontkennen of negeren. Alsook met de toenemende druk die er op ons milieu ontstaat door de uitstoot van allerlei schadelijke gassen.
De vrouwelijke androïde staat symbool voor de toenemende digitalisering en robotisering. De mens wordt medisch een ding, waarbij onderdelen vervangen kunnen worden. Erotiek wordt gedigitaliseerd. Omdat mensen geen tijd meer maken voor echt fysiek interpersoonlijk contact. Zie het succes van internet porno en seksrobots.
De zittende zwarte man is geschilderd naar het werk “studie van enkele negerkoppen” van Rubens.
En de zwarte man kijkt ietwat bedenkelijk naar de androïde en de drankjes die ze op het dienblad heeft staan. Hij staat symbool voor de mens, die niet met deze evolutie van afstandelijkheid en steriliteit om kan.
De astronaut met schedel, staat symbool voor de mens op zoek. Op zoek naar nieuwe plaatsen in het heelal. Maar hij moet daarvoor lange tijd doorbrengen in een cleane en steriele omgeving. En hij dient zich te houden aan allerlei opgelegde regels, met weinig of geen ruimte voor een eigen persoonlijkheid. Waardoor hij uiteindelijk als mens dood gaat.
Het verwrongen perspectief van de tafel, dat eigenlijk niet klopt, staat symbool voor de onmogelijkheid om nieuwe technieken van de toekomst, nu als kunstenaar grafisch weer te geven. Maar ook om ze als waarnemer op een plat vlak te kunnen observeren.
Het zwakke maanlicht geeft het geheel een sfeer van bovennatuurlijkheid en refereert ook naar de dood. Door gelijkenissen te vertonen met de tunnel van wit licht die mensen soms zien bij bijna dood ervaringen.
Tenslotte zijn er nog de twee figuren op de tafel. De persoon die lijkt op te stijgen is een portret van Lee Scratch Perry. Een zwarte muzikant en producer uit Jamaica. Eigenlijk via Bob Marley de grondlegger van de reggae en dub. Dub een muzieksoort die telkens nieuwe versies van hetzelfde nummer maakt, maar dan anders. Door toevoeging van echo’s, zwaardere bastonen, waardoor het oorspronkelijke nummer nog wel aanwezig is, maar op een eigen manier wordt herboren. Dit is precies wat een beeldend kunstenaar ook doet, namelijk de realiteit op een eigen wijze een nieuwe geboorte geven. Deze persoon heeft ook een christelijk kruis vast, hij is een “rastafari.” In de jaren 30, 40 en 50 werd de Jamaicaanse jeugd zeer christelijk onderwezen, door de daar talrijk opgerichte nonnenscholen. Met blanke nonnen uit het westen. Maar ze hebben er later hun eigen religie, in combinatie met de voodoo roots uit de Afrikaanse cultuur, van gemaakt. De blanke man op de tafel probeert de herrezen zwarte man nog terug te grijpen. Maar hij slaagt daar niet in. Deze is weg en gaat nu zijn eigen weg.
Het is precies deze herrezen zwarte man, die zo symbool staat voor de hoop om, door middel van creativiteit, de toekomst op een prositieve wijze te veranderen. Een toekomst waarin kunstenaars een belangrijke rol zullen moeten spelen!